E-ticaret dünyasının giderek büyüyen bir iş hacmine sahip olması ülkeler arası e-ticaretin de yükselmesine katkı sağlarken, küresel pazarlara erişim, işletme maliyetlerini azaltma ve geniş müşteri tabanlarına ulaşma fırsatları da sunuyor. Fırsatlara giden bu yolda bilinmesi gereken bazı düzenlemeler ve bilgiler de yer bulunuyor. Bu yazımızda e-ticaretin önemli ihtiyaçlarından biri olan LUCID ve EPR hakkında detaylı bilgiler bulacaksınız.
Sınır ötesi ticaret nedir?
Sınır ötesi e-ticaret bir ülkeden diğerine ürün veya hizmet satışının elektronik ticaret platformları aracılığıyla gerçekleştirildiği bir iş modelini ifade ediyor. Bu tür ticaret, internetin ve dijital ödeme sistemlerinin yaygınlaşmasıyla büyük bir popülerlik kazandı. E-ticaretin küresel pazarda artan hacmi sayesinde AB ülkeleri kendi ülkelerine giriş yapan fiziki e-ticaret ürünleriyle ilgili çeşitli kararlar almaya başladılar. EPR modeli ve LUCID yasası da sınır ötesi e-ticaretle ilgili yasalardan biri olarak karşımıza çıkıyor.
EPR nedir? (Geliştirilmiş Üretici Sorumluluğu)
Extended Producer Responsibility, kısa adıyla EPR, Türkçe adıyla Geliştirilmiş Üretici Sorumluluğu anlamına gelen, devletlerin uyguladığı bir çevre politikası. Yani bir ürünü piyasaya sunan üreticinin ürettiği ürünün ambalaj atığıyla ilgili olarak tüm döngüsünden, maliyetinden sorumlu olmasıdır. Bu sadece bu ülkelere direkt ihracat yapan işletmeleri değil, bu ülkelerde ürünlerinizi listelediğiniz pazaryerlerinde de geçerli bir konudur. Örneğin Amazon gibi pazaryerleri EPR numarası girişi yapmadığınız durumda EPR politikasının geçerli olduğu ülkelerde ürünlerinizi satışa sunmuyor.
Almanya ve Fransa bu kapsamda üreticileri sorumlu tutuyor ve bunun için çıkardıkları yasalara üreticilerin uyum göstermesini bekliyor. LUCID üzerinden, EPR’ye katılarak sorumluluğunuzu yerine getirmeniz bekleniyor.
EPR Numarası nedir?
EPR (Extended Producer Responsibility) numarası, genişletilmiş üretici sorumluluğu kapsamında, üreticilerin çevresel sorumluluklarını yerine getirdiklerini belgeleyen, LUCID tarafından atanan benzersiz bir kayıt numarasıdır. Bu numara, özellikle ambalaj atıkları, elektronik atıklar ve diğer geri dönüştürülebilir materyallerin doğru şekilde yönetilmesini sağlamak için kullanılır. EPR numarası, üreticilerin ürün yaşam döngüsünün son aşamasında çevreye olan etkilerini en aza indirme taahhüdünü yansıtır. Birçok ülkede, çevre düzenlemelerine uygun hareket etmek ve ürünlerin yasal olarak piyasada yer alabilmesi için EPR numarasına sahip olmak zorunludur. Bu sistem, sürdürülebilirlik hedeflerine katkıda bulunurken işletmelerin çevresel sorumluluklarını daha etkin bir şekilde yönetmelerine yardımcı olur.
LUCID nedir?
Avrupa Birliği ülkelerindeki tüketicilere sınır ötesi fiziksel ürün e-ticareti yapan e-ticaret satıcılarının LUCID Ambalaj Kaydı sistemine kayıt olmaları gerekiyor. LUCID yasası Türkçe’de “Atık Ambalajların Geri Dönüşümü” anlamına geliyor. LUCID yasası ile AB ülkelerinde e-ticaret üzerinden ürün teslim alan alıcıların ürüne dair çöpe attığı atıkların toplanması, geri dönüşümü ve işlenmesiyle ilgili oluşan maliyetlerin bu ürünü gönderen satıcı tarafından ödenmesi amaçlanıyor. 1 Temmuz 2022 tarihi itibarıyla Almanya’da yürürlüğe giren VerpackG (Ambalaj Yasası) tam olarak bununla ilgili olup, Almanya’ya e-ticaret yapan satıcılar bu yasaya uyum göstermezse hem para cezası alabiliyor hem de ülke içindeki satışları durdurulabiliyor.
VerpackG (Ambalaj Yasası) neyi amaçlıyor?
LUCID (Atık ambalajların Geri Dönüşümü) yasası, Almanya’da VerpackG (Ambalaj Yasası) olarak da biliniyor. Almanya ambalaj yasasındaki ana amaç çevreyi korumak, ekolojik sürdürülebilirliği desteklemektir. E-ticaretin giderek artan hacmi, tüketiciden alıcıya ulaşan ürünlerden doğan atıkların da artmasına neden oluyor. Ülkenin geri dönüşüm maliyetlerine finansal kaynak sağlamak amacıyla yasa ile üretici de bu maliyetten sorumlu tutulup, gerek doğal kaynakların düzenli kullanımı gerek geri dönüşümde sürdürülebilirliği sağlamak hedefleniyor. Paketlemede kullanılan malzemenin miktarını azaltarak israfı azaltmak, ambalaj atıklarının çevreye etkisini hafifletmek, geri dönüşümü sağlayarak hammaddeleri geri dönüşüm döngüsünde tutmaya çalışmak diğer amaçları arasında yer alıyor.
LUCID kaydı nasıl yapılır?
LUCID’e kayıt olmak için izlenecek adımlar;
- Ambalaj yasasına kayıt olmak için ZSVR Verpackungensregister üzerinden LUCID Paskaging Register’ e kayıt olunur. Burada gireceğiniz bilgiler şahıs veya şirket bilgileriniz olup kolayca kayıt yapabilirsiniz.
- Üye numarası alınır. (EPR numarası)
- Dual sistemlerden birinden lisans edinilir. Artık ürünlerinizin ambalajı üzerinde bu dual sistemin logosu olacak şekilde gönderimlerinizi yapıyor olacaksınız. Ayrıca logosunu web sitenize de ekleyebilirsiniz.
- Seçtiğiniz dual sistemde kullanacağınız ambalaj malzemenin miktarını belirttiğinizde ödemeniz gereken ücret sizin için hesaplanır. LUCID kaydı yapmadan önce dual sistemlerin her birini karşılaştırmanız, aralarından size en uygun olanı bulmanızı öneririz.
Dual sistemlerden bazılarıysa şunlar;
- Altera System GmbH
- BellandVision GmbH
- Reclay Systems GmbH
- Recycling Dual GmbH
- Veolia Umweltservice Dual GmbH
- Zentek GmbH ve Co. KG
- Der Grüne Punkt (Duales System Deutschland GmbH)
- Landbell AG für Rückhol-Systeme
- Noventiz Dual GmbH
- EKO-PUNKT GmbH ve CO. KG
- INTERSEROH+ GmbH
- PreZero Dual GmbH
5. Dual sisteminizi seçtikten sonra lisans alırken bildirdiğiniz ambalaj miktarını LUCID sistemine eklemeniz gerekiyor. Bunun için LUCID sayfasında oturum açtıktan sonra DASHBOARD’a (kontrol paneli) girerek DATA REPORT’u seçin. Açılan alan PRODUCER DATA REPORT alanıdır ve buraya hangi yıldaysanız o yıl için INTRA-YEAR VOLUME REPORT alanına ilgili tarih aralığını da belirterek lisanslama aldığınız dual sistemi seçip, lisanslama aldığınız ambalaj adedini kayıt ederek işlemi bitirebilirsiniz. Bir sonraki yıl için de lisanslama satın aldıysanız Dashboard içindeki DATA REPORT sekmesinde bulunan INITIAL PLANNED VOLUME REPORT alanına işleyerek kayıt edebilirsiniz.
VerpackG’e (Ambalaj Yasası) uyulmazsa ne olur?
Almanya’da yürürlükte olan VerpackG (Ambalaj Yasası), ambalaj atıklarının geri dönüşümünü ve çevreye duyarlı bir şekilde yönetilmesini amaçlayan bir düzenlemedir. Bu yasaya uyulmaması durumunda, işletmeler ciddi yaptırımlarla karşılaşabilir. Öncelikle, VerpackG’ye uygun hareket etmeyen şirketlerin ürünlerini Almanya pazarında satması yasaklanabilir. Bunun yanı sıra, yasal zorunlulukları yerine getirmeyen firmalara ağır para cezaları uygulanabilir; bu cezalar milyonlarca euroya kadar çıkabilir. Ayrıca, uyumsuzluk durumunda şirketlerin itibarları zarar görebilir ve bu da müşteri güvenini olumsuz etkileyebilir. Dolayısıyla, VerpackG’e uygun hareket etmek, hem yasal uyumluluk hem de çevreye duyarlı bir marka imajı için kritik öneme sahiptir.
Almanya ambalaj yasasına kayıt yaptırmak e-ticaret yapan işletmelerin kendi sorumluluğunda olup, pazaryerlerinde doğabilecek herhangi bir ceza ve kapatılmadan pazaryerleri sorumlu tutulmamaktadır. Globalde en büyük pazaryerlerinden biri olan Amazon bu kaydı yaptırmadan işletmelerin Almanya ülkesine satışına izin vermemektedir. Ambalaj Yasası’na göre istenen kurallara uyulmaması idari suç olarak kabul ediliyor. Bu suç için alabileceğiniz geri bildirimler ise şu şekilde;
- Yazılı uyarı alabilirsiniz.
- Kayıtsız ürün satışı yaparsanız 100.000 Euro’ya kadar para cezası alabilirsiniz.
- Geri Dönüşüm Sistemi’ne katılmazsanız 200.000 Euro’ya kadar para cezası alabilirsiniz.
- Dual Sistemlerden birine kayıt olmadan kayıtlıymış gibi sistemlerden birinin logosunu kullanmanız durumunda satış yasağı alabilirsiniz.
Sınır ötesi e-ticaret işletmeler için büyük faydalar sunsa da uluslararası ticaret yapabilmek için her ülkenin yasal düzenlemeleri, beklentileri birbirinden farklı ve karmaşık olabiliyor. Bu nedenle e-ihracat için size en doğru bilgileri ve yönlendirmeleri yapabilecek olan profesyonellerle çalışmanızı öneririz.